Κόλλιντα | Αποκριά | Ο Γάμος | Πεντηκοστή | Παροιμίες και εκφράσεις

Στη δυτική Μακεδονία ο γάμος αποτελεί το πιο χαρμόσυνο γεγονός στη ζωή του λαού, για αυτό λέγεται αλλιώς και “χαρά”. Τα έθιμα που αναφέρονται παρακάτω δεν ισχύουν όλα μέχρι σήμερα. Τα τέλια Την Κυριακή πριν το γάμο στο σπίτι του γαμπρού πλέκουν τα τέλια. Συγκεντρώνονται δηλαδή στο σπίτι γυναίκες και κορίτσια, και πλέκουν άσπρες και κίτρινες μεταλλικές κλωστές με τις οποίες στολίζουν τη νύφη. Παράλληλα με το πλέξιμο τραγουδούν: Η περιστερούλα η νύφη μας Κάθεται στον πύργο και τραγουδεί. Ουδέ νιον φοβάται κι ουδέ άγουρον Μόν’ την πεθερά και τον πεθερό…. Όταν τελειώσουν το πλέξιμο πιάνονται σε χορό έχοντας μπροστά ένα αγόρι να σέρνει το χορό. Μετά το χορό προσφέρουν κρασί και φρούτα, ενώ από τα τέλια που περισσεύουν δίνουν στον κάθε παρευρισκόμενο από ένα. Το κάλεσμα Την Παρασκευή στο σπίτι του γαμπρού δίνουνε σε δύο παιδιά μια τσότρα, ένα είδος ξύλινο παγουριού δηλαδή γεμάτο ρακί, με την οποία γυρνάνε όλα τα σπίτια του χωριού και προσκαλούν τους κατοίκους στο γάμο. Συνήθως δίνουν στο ένα παιδί κουλούρες που ζύμωναν το πρωί. Φτάνοντας στο κάθε σπίτι τα παιδιά δίνουν την κουλούρα και λένε «ορίστε ‘ν κ’λούρα, να ‘ρθείτε στ’ χαρά, κι ‘ν τσότρα για τα παξιμάδια». Οι παράνυφοι Οι παράνυφοι, ή αλλιώς μπράτιμοι, είναι οι φίλοι και οι συγγενείς του γαμπρού που έχουν κάποια καθήκοντα κατά την διάρκεια του γάμου. Για παράδειγμα κουβαλούν τραπέζια και φαγητά φορώντας ποδιές, σχίζουν ξύλα, προσκαλούν το χωριό στο γάμο, συνοδεύουν την νύφη στην εκκλησία, εκτελούν τις επιθυμίες του νουνού και των προσκεκλημένων. Την ημέρα του γάμου μάλιστα βάζουν στο πέτο τους ένα μικρό λουλούδι. Το αλεύρωμα Την Παρασκευή και το Σάββατο πριν το γάμο, στα σπίτια του ζευγαριού, γίνεται το αλεύρωμα. Δηλαδή αν κάποιος από τη μεριά του γαμπρού επισκεφτεί το σπίτι της νύφης, αλευρώνεται στο πρόσωπο από τους συγγενείς της. Το ίδιο ισχύει και για τη μεριά της νύφης. Το λούσιμο του γαμπρού. Το Σάββατο πριν το γάμο στο σπίτι του γαμπρού, αφού τελειώσει το φαγοπότι και ο χορός, συγγενείς και φίλοι πηγαίνουν στο πηγάδι. Πηγαίνοντας τραγουδούν: Ψηλό βουνό ανέβαινα Ανέβαινα, κατέβαινα Να πελεκήσω μάρμαρο Να βγάλω μια κρυόβρυση Να πάει η νύφη για νερό. Νερό να μην τη δώσετε, Κάναν να μη ρωτήσετε Το Γιάννη να ρωτήσετε Κι ύστερα να τη δώσετε. Όταν φτάσουν στο πηγάδι ένας μπράτιμος πυροβολεί τρεις φορές μέσα. Γυρίζουν στο σπίτι του γαμπρού με το νερό και μόλις φτάσουν το βάζουν στη φωτιά. Ρίχνουν στο νερό βασιλικό και κρεμάνε στο χερούλι έναν ασημένιο σταυρό. Πρώτα η νουνά λούζει το γαμπρό με μοσχοσάπουνο και μετά ο νουνός τον ξυρίζει. Αφού τελειώσει το ξύρισμα του βάζουν πούδρα και κολόνια. Ο γαμπρός φιλάει τα χέρια της νουνάς και του νουνού και οι καλεσμένοι φεύγουν. Έπειτα ο γαμπρός και οι μπράτιμοι οδηγούν το νουνό στο σπίτι του. Αποχαιρετισμός από το σπίτι της νύφης. Αρχικά ένας μπράτιμος φοράει στη νύφη τα παπούτσια, αφού βάλει πρώτα μέσα, στραγάλια και κουφέτα. Η γυναίκες λένε στον μπράτιμο «κέρνα τη νύφη». Αυτός ρίχνει στην ποδιά της νύφης κουφέτα και λεφτά για τρεις φορές και έπειτα κερνά και τις υπόλοιπες γυναίκες που τη στόλισαν. Έπειτα οδηγεί τη νύφη στο δωμάτιο των γονέων και αυτή τους φιλά τα χέρια και τους αποχαιρετά. Οι συμπέθεροι βγαίνουν στην αυλή και ξεπροβοδίζουν τη νύφη, ενώ η μάνα της κλείνεται στο δωμάτιο και κλαίει. Οι υπόλοιπες γυναίκες τραγουδούν. Έπειτα βάζουν τη νύφη να πατήσει ένα ασημένιο ζωνάρι και φέρνουν ένα άσπρο άλογο να καβαλικέψει για να πάει στην εκκλησία. Αφού ανέβει στο άλογο κάνει τρεις φορές το σταυρό της και πίνει τρεις φορές κρασί από ένα ποτήρι. Όσο κρασί περισσέψει το χύνει πίσω της.